Oznacza to że w przypadku innego pliku wartości poszczególnych stałych będą inne. Mało tego, niektóre z nich mogą zmieniać swą zawartość w zależności od miejsca wywołania (np.: wew. funkcji czy metody klasy).

Owe „magic constans” są jednak bardzo przydatne w programowaniu w PHP i każdy powinien je znać, aby niepotrzebnie nie wynajdywać od nowa przysłowiowego koła. Zapraszam do zapoznania się z nimi.

Dla każdej poniższej stałej, został dołączony przykład użycia wraz z wynikiem wykonania danego kodu.

__LINE__

Zawiera numer linii pliku skryptu, w której została użyta ta stała.

echo __LINE__;

2

__FILE__

Przechowuje bezwzględną ścieżkę do pliku skryptu który jest wykonywany.

echo __FILE__;

G:\Server\www\~dev\magicconstants.php

__DIR__

Przechowuje bezwzględną ścieżkę do folderu skryptu który jest wykonywany (bez slasha na końcu jeśli nie jest to folder główny – root). Stała ta dostępna jest począwszy od wersji PHP 5.3.0.

echo __DIR__;

G:\Server\www\~dev

__FUNCTION__

Nazwa funkcji w której użyta została stała.

function test_function()
{
  return __FUNCTION__;
}
echo test_function();

test_function

__CLASS__, __METHOD__

Pierwsza z stałym zwraca nazwę klasy obiektu w którym została użyta. Druga natomiast, dodaje do tego ciągu dodatkowo nazwę wywołanej metody owej klasy.

class test_obj
{
  public function test_class()
  {
    return __CLASS__;
  }
  public function test_method()
  {
    return __METHOD__;
  }
}
$test_obj = new test_obj();
echo $test_obj->test_class()."\n";
echo $test_obj->test_method();

test_obj
test_obj::test_method

__NAMESPACE__

Nazwa aktualnej przestrzeni nazw – jednej z głównej nowości w PHP 5.3.0.

namespace test_namespace;
echo __NAMESPACE__;

test_namespace

mixed highlight_string  (  string $str  [,  bool $return = false  ] )

…lub:

mixed highlight_file  (  string $filename  [,  bool $return = false  ] )

Pierwsza koloruje i wyróżnia składnię w zadanym ciągu znaków, druga z kolei w podanym pliku. Prosty przykład demonstrujący działanie:

<?php
  $var = 'Ten skrypt PHP podswietla skladnie samego siebie';
  $num = 1024;
  highlight_file(__FILE__);
?>

Bez zbędnego przedłużania przechodzimy do sedna sprawy. Nasz licznik będzie maksymalnie uproszczony – będzie zliczał każde przeładowanie strony. Aby zbytnio się nie napracować skorzystamy z funkcji file_get_contents oraz file_put_contents do przechowania aktualnego stanu licznika w pliku.

Jak działa zatem prosty licznik? Pobiera z pliku ilość odsłon, dodaje 1, zapisuje i wyświetla aktualny stan.

$fn = 'data.txt';
$counter = (file_exists($fn) ? (int)file_get_contents($fn) : 0) + 1;
file_put_contents($fn, $counter);

I to już w zasadzie wszystko. Pierwsza linia określa nazwę pliku danych licznika. Druga odczytuje jego aktualny stan, o ile plik istnieje. Ostatnia zapisuje ponownie ilość osłon do pliku. W zmiennej $counter znajduje się ich aktualna ilość którą możemy umiejscowić gdzieś na stronie:

echo $counter;

Nasz licznik jest już gotowy. Cały kod możesz pobrać tutaj.

Dla ambitnych

Jeśli nie chcesz aby licznik zliczał każdą pojedynczą odsłonę, a jedynie użytkowników, to musimy pokusić się o skorzystanie z cookies (ciasteczek) przeglądarki.

Podobnie jak w przykładzie wyżej, nie jest to jakiś skomplikowany mechanizm i łatwo go obejść, ale spełnia swoje zadanie w minimum jakie od niego wymagamy.

$fn = 'data.txt';
$counter = file_exists($fn) ? (int)file_get_contents($fn) : 0;

$cookiename = 'simple_counter_d3v8';
if ( ! isset($_COOKIE[$cookiename]))
{
  file_put_contents($fn, ++$counter);
  setcookie($cookiename, '1', time()+60*60*24);
}

Jeśli użytkownik odwiedzi stronę, zapisujemy w jego przeglądarce ciasteczko. Przy kolejnej odsłonie tylko wtedy podwyższamy wartość licznika jeśli owo ciasteczko nie istnieje. Po 24h, odsłona tego samego użytkownika jest ponownie zliczana – można to regulować zmieniając liczbę sekund w trzecim parametrze funkcji setcookie.

Kompletny kod można pobrać tutaj.

function nazwa($argument)
{
  if (warunek)
  {
    return FALSE;
  }
  ... ciało funkcji
}

…czy też:

function nazwa($argument)
{
  if (warunek)
  {
    return FALSE;
  }
  else
  {
    ... ciało funkcji
  }
}

Intuicyjnie może się wydawać że pierwszy metoda będzie działać szybciej, gdyż po spełnieniu warunku wychodzimy od razu z funkcji – parser nie musi przetwarzać reszty kodu. Z kolei w drugiej, mimo iż to co znajduje się w bloku else się nie wykona i tak musi zostać przeczytane przez PHP. Jak jest w rzeczywistości? Sprawdźmy to!

Pierwsza konstrukcja, w której po spełnieniu warunku wykluczającego dalsze przetwarzanie, od razu zwracamy wartość jest na pewno bardziej przejrzysta. Nie musimy ciągnąć za sobą nawiasu kończącego blok else przez całą resztę instrukcji. Drugi fragment kodu z kolei charakteryzuje się bardziej logiczniejszą strukturą – gdyż wyraźnie widzimy co się stanie w przypadku spełnienia warunku jak i jego odrzucenia.

Przejdźmy zatem do testów. Przygotowałem na tą okazję dwie, identyczne pod względem działania, funkcje korzystające z dwóch w/w konstrukcji zapisu:

function test_return($arg)
{
  if ($arg % 2 == 0)
  {
    return 0;
  }
  $arg = $arg*7+2;
  $a = $arg+3;
  $b = 1024;
  $arg = $a - $b*$arg;
  $arg =- 500;
  $arg *= 2;
  return $arg+256;
}

…oraz:

function test_else($arg)
{
  if ($arg % 2 == 0)
  {
    return 0;
  }
  else
  {
    $arg = $arg*7+2;
    $a = $arg+3;
    $b = 1024;
    $arg = $a - $b*$arg;
    $arg =- 500;
    $arg *= 2;
    return $arg+256;
  }
}

Jak można zauważyć, funkcje te nie mają zbytniego sensu, nie mniej ich głównym celem jest odrzucanie liczb parzystych a przetwarzanie jedynie nieparzystych.

Procedura testowa polegała na wykonaniu jednego miliona iteracji każdej z funkcji, podając kolejne liczby całkowite jako argument poczynając od 0.

for ($i = 0; $i < 1000000; $i++)
{
  test_return($i);
}

Wyniki jakie otrzymałem prezentują się następująco:

Jak widać, wyniki są identyczne. W praktyce występowały pewne wahania w zależności od wywołania skryptu, nie mniej średnio, obie funkcje wykonują się w tym samym czasie. Nie ma więc znaczenia jakiego typu konstrukcji użyjemy – najlepiej tej która bardziej nam w danej chwili odpowiada.

Dlaczego tak się dzieje? Przyczyny braku różnicy w czasie wykonania można dopatrywać się tym, iż parser PHP bądź co bądź musi przeczytać całą zawartość skryptu przed jego kompilacją i uruchomieniem. Skompilowany kod jednej i drugiej funkcji nie różni się zatem niczym, co mogło by w istotny sposób wpłynąć na czas jego wykonania.

$words = array('system', 'baza', 'telefon');
foreach ($words as &$item)
{
  $item = strtoupper($item);
}

Jak widać, kolejne elementy tablicy pobierane są po przez referencję, tj. tworzony jest wskaźnik na konkretny element a nie jego kopia w pamięci. Dlatego też, zmieniając w pętli zawartość zmiennej $item modyfikujemy pierwotną tablicę. W czym zatem tkwi problem?

Po wykonaniu powyższego kodu tablica $words wygląda następująco (var_dump($words)):

array(3) {
  [0]=>
  string(4) "SYSTEM"
  [1]=>
  string(4) "BAZA"
  [2]=>
  &string(6) "TELEFON"
}

Wszystko wygląda na pierwszy rzut oka tak jak oczekiwaliśmy. Spróbujmy zatem wyświetlić teraz wszystkie elementy:

foreach ($words as $item)
{
  echo $item.' ';
}

…w rezultacie otrzymujemy:

SYSTEM BAZA BAZA

Zdziwieni? Dzieje się tak dlatego, iż po pierwszej pętli zmienna $item, która jest wskaźnikiem, wciąż wskazuje na ost. element tablicy. W kolejnym przejściu, mimo iż nie użyliśmy już referencji, to zmienna $item wciąż jest typu wskaźnikowego i następuje wówczas wyciągnięcie aktualnego elementu w pętli foreach i przechowywanie go w ost. komórce tablicy którą analizujemy (zamiast w osobnej zmiennej). Z tej przyczyny, w końcowym kroku, ost. komórka zawiera wartość z kroku poprzedniego – stąd powtórzone słowo „BAZA”. Oryginalna tablica $words również posiada zmodyfikowaną wartość, co nie powinno mieć miejsca.

Aby uniknąć takich sytuacji możemy zastosować kilka rozwiązań. Pierwsze i chyba najlepsze, zwalniać zmienną iteracyjną po skończonej pętli jeśli używaliśmy referencji:

$words = array('system', 'baza', 'telefon');
foreach ($words as &$item)
{
  $item = strtoupper($item);
}
unset($item);

Drugie wyjście, użyć innej zmiennej (o innej nazwie) w ew. kolejnej pętli . I na koniec, rozwiązanie na siłę:

$words = array('system', 'baza', 'telefon');
foreach ($words as $key => $item)
{
  $words[$key] = strtoupper($item);
}

…aczkolwiek jeśli używamy referencji to z reguły z powodu z którego nie możemy użyć w/w konstrukcji.

To zachowanie, mimo iż poprawne z punktu widzenia języka PHP, jest częstą przyczyną zgryzów u osób które nie zetknęły się nigdy z tym problemem. Często też jest to uważane za błąd samego parsera, który de facto nim nie jest.

W tym momencie natknąłem się na możliwość kopiowania plików między serwerami przy pomocy skryptu PHP. Serwery dostawców usług hostingowych są wyposażone w bardzo szybkie łącza (z reguły), a co za tym idzie, ściągnięcie pliku z innej lokalizacji trwa sekundy zamiast długich minut jakie ja poświęcałem na wrzucenie pliku na każdy FTP z osobna.

Wszystko co musimy zrobić to napisać prosty skrypt PHP i umieścić go w lokalizacji docelowej – a ten, wykona za nas cała czarną robotę.

Właściwie wpis ten ogranicza się do jeden komendy w języku PHP: copy. To za jej pomocą możliwe jest kopiowanie plików. Ale to co nas interesuje to fakt, że plik źródłowy nie musi znajdować się na lokalnym serwerze. Składnia polecenia wygląda następująco:

bool copy ( string $source , string $dest [, resource $context ] )

Pierwszym parametrem jest plik źródłowy, drugim docelowy, a sama funkcja zwraca wartość PRAWDA/FAŁSZ, mówiąca nam o tym czy operacja kopiowania się udała. Przykładowo:

copy('http://downloads.sourceforge.net/sevenzip/7z465.exe', '7z465.exe');

W wyniku otrzymamy pobrany plik 7z465.exe do folderu bieżącego (tego w którym znajduje się sam skrypt PHP).

I to w zasadzie wszystko. Czy opłaca się bawić w takie rozwiązania? W moim przypadku, czyli dla serwera na którym stoi ten blog, kopiowanie plików z innego serwera odbywa się z średnią prędkością 60mbps! W stosunku do moich marnych 512kbps upload’u jest to kolosalna różnica i oszczędność czasu. Oczywiście wszystko zależy od łącza naszego serwera i docelowego, nie mniej w większości przypadków, są to prędkości przewyższające te jakie oferują nam dostawcy internetu (w akceptowalnych cenach ).

Na sam koniec, udostępniam prosty skrypt PHP, który umożliwia wygodne wykorzystanie funkcji copy – zawiera formularz oraz wyświetla statystyki po zakończeniu kopiowania.

Przyczyny mogą być różne, od błędnego zapisania pliku, aż po wymuszone kodowanie znaków w nagłówku HTTP. Jeśli spotkałeś się nie raz z popularnymi krzakami na swojej stronie, zamiast polskich znaków diakrytycznych, to zapraszam do przeczytania dalszej części wpisu.

Po pierwsze musimy zdecydować się na jakiś system kodowania znaków, których używamy w tworzonych plikach. W moim przypadku będzie to, obecnie najpopularniejszy, system utf-8. Nic nie stoi przeszkodzie aby używać chociażby iso-8859-2, jednakże utf-8 oferuje nam znacznie szerszy zestaw znaków i jest obsługiwany obecnie przez coraz więcej systemów docelowych (np.: przeglądarki mobilne).

Edytor

Zacznijmy od edytora w jakim tworzymy nasz skrypt. Początkowo jest to zapewne systemowy notatnik. Program ten, o ile nie wybierzemy inaczej, domyślnie zapisuje pliki w kodowaniu windows-1250. Kodowanie to obsługiwane jest wyłącznie na systemach firmy Microsoft i należy go unikać jak ognia na dzień dzisiejszy. Podczas zapisywania pliku, mamy możliwość zmiany na utf-8 na dole okna dialogowego – pole wyboru Kodowanie.

Osobiście, polecam korzystanie z narzędzi o większych możliwościach, takich jak środowiska NetBeans czy Eclipse. Mogą one wyglądać skomplikowanie dla początkującego programisty, jednakże oferują gamę udogodnień i przydatnych funkcji.

Sekcja meta

Przypuśćmy że mamy już poprawnie zapisany plik w wybranym przez nas systemie kodowania znaków. Uruchamiamy skrypt na lokalnym bądź wirtualnym serwerze a naszym oczom ukazują się znaczki o nieznanym dla nas pochodzeniu, które na pewno nie są naszymi rodzimymi ogonkami.

Drugim, często popełnianym błędem, jest brak sekcji meta strony, informującej o jej kodowaniu. Aby poprawnie zdefiniować kodowanie dokumentu HTML, używamy następującego zapisu:

<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8">

…który umieszczamy między znacznikami <head>…</head>. Przykładowo:

<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd">
<html>
  <head>
    <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8">
    <title>Moja strona w utf-8</title>
  </head>
  <body>
    <p>...</p>
  </body>
</html>

Co jednak zrobić jeśli wciąż nie otrzymujemy oczekiwanego efektu?

Nagłówek HTTP

Nagłówek protokołu HTTP zawiera szereg informacji przesyłanych do przeglądarki, mówiący o tym co tak właściwie jest wysyłane. Jedną z tych informacji jest kodowanie znaków dokumentu – znowu.

Problem polega na tym, iż przeglądarki wyświetlają stronę w takim kodowaniu, jakie zostało im przedstawione w nagłówku protokołu. W praktyce to co zostało zdefiniowane w sekcji meta strony nie ma znaczenia, chyba że nagłówek HTTP nie zawiera takiej informacji.

Bardzo często, parser PHP ma wymuszone wysyłanie dokumentów w jednym, określonym systemie kodowania znaków. Odpowiada za to następujący wpis w pliku konfiguracji php.ini:

default_charset = "iso-8859-1"

O ile dysponujemy własnym, lokalnie postawionym serwerem, możemy łatwo edytować bądź całkowicie wyłączyć tą linię, to w przypadku serwera wirtualnego z reguły nie posiadamy takiej władzy.

W takim wypadku musimy nadpisać sami nagłówek HTTP w skrypcie PHP. Służy do tego polecenie header. Nas interesuje oczywiście zmiana samego kodowania, inne możliwości tej komendy na razie zostawmy w spokoju. Dodajemy zatem do naszego skryptu następującą linię:

header('Content-Type: text/html; charset=utf-8');

Nie mniej musimy pamiętać o tym, że ustawienie parametru nagłówka HTTP przy pomocy w/w komendy, musi nastąpić zanim wyślemy jakiekolwiek inne dane do przeglądarki. Innymi słowy, nie może użyć polecenia echo czy też print zanim nie ustawimy nagłówka. Jak sama nazwa wskazuje, jest to nagłówek, czyli znajduje się przed docelową treścią dokumentu.

Podsumowanie

Mój docelowy plik, jaki stworzyłem na potrzeby tego wpisu, prezentuje się następująco:

<?php header('Content-Type: text/html; charset=utf-8'); ?>
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd">
<html>
  <head>
    <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8">
    <title>Moja strona w utf-8</title>
  </head>
  <body>
    <p><?php echo 'ęóąśłżźćń'; ?></p>
  </body>
</html>

Jak widzimy, wymusiliśmy tutaj kodowanie utf-8 w nagłówku HTTP, sekcji meta, oraz sam plik został zapisany z poprawnym kodowaniem znaków. Tak przygotowany dokument, nie powinien sprawiać żadnych problemów w dowolnej konfiguracji serwera. W efekcie otrzymamy poprawnie zakodowane oraz wyświetlone polskie znaki diakrytyczne.

Istnieją wprawdzie gotowe paczki, zawierające w sobie wszystkie te komponenty, instalowane automatycznie bez zbędnych zabaw z konfiguracją, niemniej jednak, z reguły pakiety te posiadają nieaktualne już wersji programów składowych, czy też instalują nadmiar rzeczy nam zbędnych. Być może ręczna instalacja serwera, parsera oraz bazy danych jest bardziej skomplikowana, jednakże, mamy kontrolę nad tym co, gdzie i jak instalujemy.

Wpis ten, jest pierwszą częścią instrukcji, krok po kroku, jak postawić lokalny serwer WWW. Opis skierowany jest w kierunku maszyny roboczej, która jest używana do pisania strony WWW, bądź skryptu PHP a niżeli jako docelowy system serwerowy.

Apache

Apache HTTP, jest to serwer WWW, czyli aplikacja sprawiająca, że po wpisaniu adresu IP naszego komputera, możliwe jest przeglądanie stron udostępnionych przez ów serwer.

Pierwszą czynnością, jakiej musimy dokonać, jest oczywiście pobranie samego programu. Przechodzimy zatem na stronę producenta i pobieramy najnowszą wersję na platformę Windows. W tym celu, z lewego menu wybieramy Download > from a mirror. Pobieramy paczkę oznaczoną jako Win32 Binary without crypto.

Instalacja

Po udanym pobraniu pliku, przechodzimy do instalacji, uruchamiany zapisany na dysku plik. Pierwszy ekran powitalny informuje nas o wersji pakietu, przechodzimy do następnego okna. Po zaakceptowaniu licencji dochodzimy do Server Information w którym musimy podać parametry naszego serwera. W zasadzie możemy pozostawić wartości domyślne, nie mają one większego znaczenie, zwłaszcza że docelowo sami będzie edytować plik konfiguracji serwera.

W oknie Setup Type wybieramy Typical. Ścieżka instalacji może pozostać domyślna. Kończmy instalację klikając Install.

Po zakończonej instalacji, wpisując w pasku adresu przeglądarki adres localhost, naszym oczom powinien pokazać się napis It works! Jeśli takowego nie widzimy, możliwe że inna aplikacja nasłuchuje już na porcie 80, stąd serwer Apache nie może zostać uruchomiony. Jedną z takich aplikacji, jest komunikator Skype, nie wiadomo dlaczego, zajmuje on port 80, mimo iż jest to port zarezerwowany właśnie dla usług serwera WWW. W tej sytuacji wymagany będzie restart komputera. Stan serwera możemy sprawdzić, klikając na nową ikonę w zasobniku systemowym.

Konfiguracja

Po zakończeniu instalacji, musimy jeszcze dokonać kilku drobnych zmian w konfiguracji serwera. Między innymi przenieść folder z dokumentami html do innej lokacji, najlepiej takiej która nie znajduje się na partycji systemowej. Robimy to w celu odseparowania plików jakie serwer ma udostępniać od samego oprogramowania.

Przechodzimy do folderu w którym zainstalowaliśmy Apache, do podkatalogu conf, domyślnie będzie to C:\Program Files\Apache Software Foundation\Apache2.2\conf. Otwieramy do edycji plik httpd.conf.

Odszukujemy linię zaczynającą się od ServerAdmin i zmieniamy jej wartość na nasz adres e-mail:

ServerAdmin twoj@adres.email

Nieco niżej odnajdujemy parametr #ServerName i zmieniamy go w następujący sposób:

ServerName :80

Znaczek # na początku linii, oznacza komentarz, usuwamy go załączając w ten sposób daną komendę. Najważniejsze dla nas ustawienie to DocumentRoot, wskazujące folder przechowywania plików udostępnianych przez serwer. Wybieramy dogodną dla siebie lokalizację na dysku i zmieniamy wartość parametru.

DocumentRoot "G:\Server\www"

Podobnie musimy postąpić z linią:

<Directory "C:/Program Files/Apache Software Foundation/Apache2.2/htdocs">

…zmieniając ją na:

<Directory "G:\Server\www">

Zapisujemy plik konfiguracji a następnie restartujemy serwer w celu jej uaktywnienia.

Po odświeżeniu adresu localhost w przeglądarce, powinniśmy otrzymać zawartość folderu, z uwagi na fakt iż nie unieśliśmy żadnego pliku w zmienionej ścieżce dokumentów serwera. Naprawiamy szybko ten błąd tworząc przykładowy plik html i zapisując go pod nazwą index.html.

<html>
  <head>
  </head>
  <body>
    <h1>Hello world!</h1>
  </body>
</html>

Podsumowanie

Cały proces może wyglądać dość skomplikowanie, jednakże sprowadza się on do instalacji oprogramowania serwera, kilku drobnych zmian w pliku konfiguracyjnym oraz zrestartowania usługi.

Jeśli posiadamy publiczny adres IP, wpisując go w przeglądarce innej maszyny niż nasza, powinniśmy ujrzeć dokładnie tą samą stronę co lokalnie.

PHP

PHP jest parserem języka PHP , umożliwiając nam uruchamianie jego skryptów. Główne zastosowanie, znajduje on właśnie w dynamicznym generowaniu treści stron internetowych.

Podobnie jak w przypadku serwera WWW, musimy najpierw pobrać odpowiednie oprogramowanie. Przechodzimy zatem na stronę php.net i z prawej kolumny pobierany najnowszą wersję stabilną (stable). W moim wypadku było to PHP 5.3.1. W sekcji Windows Binaries zostaniemy przeniesieni na kolejną stronę, gdzie znajdują się pliki wykonywalne dla platformy Windows. Pobieramy wersję VC6 x86 Thread Safe w postaci archiwum ZIP. Jest to na tyle istotne, gdyż inna, z czterech dostępnych, nie będzie poprawnie współpracować z serwerem Apache.

Instalacja

Instalacja sprowadza się do wypakowania zawartości archiwum. Jako iż wersja ta nie wymaga instalacji, najlepiej będzie jeśli umieścimy ją w stworzonym wcześniej folderze Server w podkatalogu php.

Konfiguracja

Przejdźmy zatem do konfiguracji. W głównym folderze PHP robimy kopię pliku php.ini-development i zmieniamy nazwę na php.ini. Otwieramy nowy plik do edycji. Aby nie zaciemniać obrazu, znajdujemy poniższe parametry i zmieniamy je tak jak poniżej:

doc_root = "G:\Server\www"

extension_dir = "G:\Server\php\ext"

date.timezone = "Europe/Warsaw"

Jeśli któryś z parametrów jest poprzedzony znakiem komentarza ; (średnikiem), należy go usunąć. Odpowiednie ścieżki modyfikujemy w zależności od tego gdzie umieściliśmy nasz folder z dokumentami html, oraz sam parser PHP. Jeżeli będziemy używać w PHP funkcji do wysyłania poczty elektronicznej, dobrze jest też ustawić parametry serwera SMTP:

SMTP = twoj.serwer.smtp

sendmail_from = twoj@adres.email

Oczywiście należy tutaj podać swój serwer SMTP oraz domyślny adres e-mail, jaki ma widnieć w polu „od”, wysłanych za pośrednictwem PHP listów.

Nas sam koniec przechodzimy do sekcji Dynamic Extensions. Poniżej niej, znajdziemy listę wszystkich dostępnych rozszerzeń w PHP. Domyślnie wszystkie nie są ładowane (znak komentarza przed każdą z linijek). Aby w przyszłości uniknąć niepotrzebnego stresu, z marszu możemy załączyć kilka z nich:

• php_curl.dll
• php_gettext.dll
• php_mbstring.dll
• php_mysql.dll
• php_mysqli.dll
• php_sockets.dll
• php_sqlite3.dll

W razie potrzeby, nic nie stoi na przeszkodzie, aby później włączyć/wyłączyć któreś z rozszerzeń. Usuwamy znak komentarza z w/w dodatków aby uczynić je aktywnymi.

Zasadniczo jeśli chodzi o PHP to już cała konfiguracja. Ostatnie co musimy zrobić to nakazać serwerowi WWW parsowanie plików z rozszerzeniem php, a nie ich wyświetlanie jako zwykły tekst. W tym celu otwieramy ponownie plik httpd.conf w folderze Apache.

W pierwszej kolejności odnajdujemy fragment:

<IfModule dir_module>
  DirectoryIndex index.html
</IfModule>

…i zmieniamy na:

<IfModule dir_module>
  DirectoryIndex index.php index.html
</IfModule>

Zmiana ta, nakazuje serwerowi wyszukiwanie domyślnego pliku folderu nie tylko wśród plików html, ale także i php.

Przechodzimy na sam koniec pliku i doklejamy taki oto fragment:

LoadModule php5_module "G:\Server\php\php5apache2_2.dll"
AddType application/x-httpd-php .php
PHPIniDir "G:\Server\php"

Jak zwykle pamiętamy o odpowiednich ścieżkach. Ostatecznie, te trzy linijki odpowiedzialne są za przekazanie plików PHP do parsera i zwrócenie wyniku z powrotem do serwera, aby w rezultacie móc obserwować wygenerowaną stronę.

Jazda próbna

Czas na przetestowanie czy parser PHP działa poprawnie. Po zapisaniu zmian w pliku konfiguracji PHP oraz Apache, przeprowadzamy restart serwera. Kolejno tworzymy następujący plik index.php i zapisujemy go w głównym folderze serwera (gdzie wcześniej umieściliśmy plik index.html).

<?php
  phpinfo();
?>

Po odwołaniu się do naszej strony w przeglądarce internetowej, naszym oczom powinien ukazać się wynik działania powyższego skryptu – informacje o parserze PHP.

W razie problemów

Jeśli z jakiegoś powodu, nie uda się ponowny start serwera po dołączeniu do niego obsługi skryptów PHP, możliwe że musimy dodatkowo zmodyfikować ścieżkę przeszukiwania systemu Windows, dodając do niej folder z samym PHP jak i jego rozszerzeniami. W tym celu, przechodzimy do właściwości systemu, zakładka zaawansowane, zmienne środowiskowe. W grupie Zmienne systemowe odnajdujemy tą o nazwie Path i ją edytujemy. Na końcu, po znaku średnika, dopisujemy:

G:\Server\php;G:\Server\php\ext

…pamiętając przy tym, by nie naruszyć znajdujących się tam już danych.

Po zatwierdzeniu, ponawiamy próbę uruchomienia serwera WWW.

Posumowanie

I tym sposobem, postawiliśmy nasz serwer WWW wraz z PHP. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tym językiem, pewne zmiany w pliku konfiguracyjnym mogą Ci się wydać niezrozumiałe, dlatego ograniczyłem je do niezbędnego minimum. Wraz z wzrostem wtajemniczenia, zaczniesz dokonywać własnych modyfikacji, tak aby pracować możliwe jak najwydajniej.

Na koniec załączam oba pliki konfiguracyjne, jeśli zaprezentowana treść okazała by się niewystarczająca.

Do pełni szczęścia, brakuje nam już tylko serwera bazodanowego MySQL oraz narzędzia, które znacznie ułatwia pracę na bazach danych – phpMyAdmin. Tymi zagadnieniami zajmiemy się w kolejnej części.

BBCode jest to język formatowania wiadomości internetowych, pojawiający się często na forach dyskusyjnych. Głównym założeniem tego skryptu jest ułatwienie osobie nieznającej składni HTML odpowiedniego zmodyfikowania wypowiedzi na jej potrzeby.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BBCode

Jak dodać obsługę znaczników BBCode do własnej strony, forum czy też systemu komentarzy? Zajmiemy się dziś rozwiązaniem tego problemu przy pomocy wyrażeń regularnych w języku PHP.

BBCode, wyrażenia regularne

Wyrażenia regularne służą do zaawansowanego dopasowania szukanej w tekście frazy. Tym razem zaprzęgniemy je do zamiany tagów BBCode, na odpowiedni kod HTML w celu uzyskania pożądanego formatowania.

Znaczników BBCode może być kilka lub kilkadziesiąt w zależności od implementacji jaką będzie nam dane spotkać, my skupimy się na tych podstawowych jak pogrubienie, pochylenie, podkreślenie tekstu, zmianę koloru, rozmiaru oraz tworzenie hiperłączy. Pozostałe, czy nawet swoje własne łatwo dodać bazując na tych podstawowych.

Funkcja służącą do dopasowania wyrażenie regularnego do treści jest preg_match, z kolei do zamiany treści preg_replace. Nie chcę tutaj skupiać się na tym jak wyglądają/działają wyrażenia regularne, gdyż z pewnością zajęło by to więcej czasu niż napisanie całego parsera BBCode, omówię zatem tylko ogólnie co dane wyrażenie rogi.

Pogrubienie tekstu

Zacznijmy zatem od pogrubienia tych treści które zostały opatrzone tagami [b]…[/b]:

$text = preg_replace
(
  '|\[b\](.*?)\[/b\]|i',
  '<span style="font-weight: bold;">\1</span>',
  $text
);

Zastosowane wyrażenie regularne:

|\[b\](.*?)\[/b\]|i

…ma za zadanie odszukać wszystkie wystąpienia ciągu [b](dowolny tekst)[/b] i zamienić go na odpowiednie znaczniki HTML (zaopatrzone w styl dodający pogrubienie czcionki). Końcowy przełącznik „i”, sprawa że wielkość liter jest ignorowana, zatem nie ma znaczenia czy użyte taki BBCode będą wpisane z małej czy też dużej litery.

Zmiana koloru i rozmiaru

Jak można się domyślić, podobnie wyglądać będzie kod dla pozostałych formatowań. Przejdźmy teraz do znaczników z dodatkowym parametrem, takim jak zmiana koloru ([color=red]…[/color]) oraz rozmiaru tekstu ([size=16]…[/size]):

$text = preg_replace
(
  '|\[color=([a-z]+)\](.*?)\[/color\]|i',
  '<span style="color: \1;">\2</span>',
  $text
);

$text = preg_replace
(
  '|\[size=([0-9]+)\](.*?)\[/size\]|i',
  '<span style="font-size: \1px;">\2</span>',
  $text
);

Tym razem wyrażenia regularne wyłuskują 2 parametry jakimi jest rozmiar/kolor tekstu oraz właściwy fragment który należy odpowiednio sformatować.

Hiperłącza

I jedyne co pozostało to hiperłącza ([url=moja_strona.pl]…[/url]):

$text = preg_replace
(
  '|\[url=(http://)?(.+?)\](.*?)\[/url\]|i',
  '<a href="http://\2">\3</a>',
  $text
);

Dodatkowo, powyższy fragment kodu, sprawdza czy adres został podany z czy też bez przedrostka http://, i przy jego braku dodaje go. Zapewnia to większą uniwersalność działania.

Gotowe rozwiązanie

Zbierzmy zatem wszystko w ładną całość w postaci funkcji:

function bbcode($text)
{
  $patterns = array
  (
    '|\[b\](.*?)\[/b\]|i',
    '|\[i\](.*?)\[/i\]|i',
    '|\[u\](.*?)\[/u\]|i',
    '|\[color=([a-z]+)\](.*?)\[/color\]|i',
    '|\[size=([0-9]+)\](.*?)\[/size\]|i',
    '|\[url=(http://)?(.+?)\](.*?)\[/url\]|i'
  );
  $replacements = array
  (
    '<span style="font-weight: bold;">\1</span>',
    '<span style="font-style: italic;">\1</span>',
    '<span style="text-decoration: underline;">\1</span>',
    '<span style="color: \1;">\2</span>',
    '<span style="font-size: \1px;">\2</span>',
    '<a href="http://\2">\3</a>'
  );
  $text = str_replace("\n", '<br>', trim($text));
  $text = preg_replace($patterns, $replacements, $text);
  return $text;
}

Najwyższy czas na sprawdzenie jak spisuje się skonstruowana przez nas funkcja. Weźmy przykładowy tekst i przepośćmy go przez funkcję bbcode():

Lorem [b]ipsum dolor[/b] sit amet enim. [i]Etiam ullamcorper[/i]. Suspendisse a pellentesque dui, non felis.
Maecenas malesuada elit lectus felis, [u]malesuada[/u] ultricies.
Curabitur et ligula. Ut molestie a, ultricies porta urna.

Vestibulum [color=green]commodo volutpat,[/color] a, convallis ac, laoreet enim. [size=30]P[/size]hasellus fermentum in, dolor.
Pellentesque [url=bbproject.net]facilisis[/url]. Nulla imperdiet sit amet magna.
Vestibulum [size=20][b][color=red]dapibus[/color][/b][/size], mauris nec [b][i][u]malesuada[/u][/i][/b] fames ac turpis velit,
[size=24][url=http://www.bbproject.net]rhoncus[/url][/size] eu, luctus et interdum adipiscing wisi.

…i sprawdźmy jej wynik:

Lorem ipsum dolor sit amet enim. Etiam ullamcorper. Suspendisse a pellentesque dui, non felis.
Maecenas malesuada elit lectus felis, malesuada ultricies.
Curabitur et ligula. Ut molestie a, ultricies porta urna.

Vestibulum commodo volutpat, a, convallis ac, laoreet enim. Phasellus fermentum in, dolor.
Pellentesque facilisis. Nulla imperdiet sit amet magna.
Vestibulum dapibus, mauris nec malesuada fames ac turpis velit,
rhoncus eu, luctus et interdum adipiscing wisi.

Podsumowanie

Tym sposobem zakończyliśmy ten krótki przewodnik po BBCode i ich wykorzystaniu przy pomocy wyrażeń regularnych w PHP. Osobiście zachęcam do zgłębienia wiedzy na temat samych wyrażeń regularnych, gdyż jest to potężne narzędzie jeśli wiemy jak się nim posługiwać, a możliwości jego wykorzystania nie kończą się na PHP, gdyż wiele nowoczesnych języków również je obsługuje (czy też nawet niektóre środowiska IDE do wyszukiwania treści).