W skrócie, jest to wskaźnik na obiekt który wywołuje dane zdarzenie. Jeśli widzimy to w zdarzeniu OnClick przycisku, to jest to właśnie wskaźnik na ten przycisk (oczywiście trzeba go rzutować na TButton aby odnieść się do jego własności).

Ktoś może zapytać, po co mi coś takiego, skoro dobrze wiem które zdarzenie przypisane jest któremu przyciskowi? Ano po to, że istnieje możliwość przypisania tego samego zdarzenia kilku obiektom, a nie tylko jednemu.

Weźmy prosty przykład, mam na formie 3 przyciski o różnych etykietach. Załóżmy że chcę, po kliknięciu w każdy z nich, aby na belce okna wyświetlała się etykieta tego klikniętego. W tradycyjnym podejściu należało by oprogramować 3 zdarzenia kliknięcia. My zrobimy to w jednym, wykorzystując parametr Sender, oraz przypisując owe zdarzenie do wszystkich przycisków:

procedure TForm1.ButtonClick(Sender: TObject);
begin
  Caption := TButton(Sender).Caption;
end;

I to już wszystko! Przy pierwszym przycisku utworzyłem nowy event (zmieniając nieco jego nazwę), przy kolejnych wybrałem go z rozwijanej listy dla zdarzenia OnClick. Szybko, łatwo i bez zbędnego kodu.

Oznacza to że w przypadku innego pliku wartości poszczególnych stałych będą inne. Mało tego, niektóre z nich mogą zmieniać swą zawartość w zależności od miejsca wywołania (np.: wew. funkcji czy metody klasy).

Owe „magic constans” są jednak bardzo przydatne w programowaniu w PHP i każdy powinien je znać, aby niepotrzebnie nie wynajdywać od nowa przysłowiowego koła. Zapraszam do zapoznania się z nimi.

Dla każdej poniższej stałej, został dołączony przykład użycia wraz z wynikiem wykonania danego kodu.

__LINE__

Zawiera numer linii pliku skryptu, w której została użyta ta stała.

echo __LINE__;

2

__FILE__

Przechowuje bezwzględną ścieżkę do pliku skryptu który jest wykonywany.

echo __FILE__;

G:\Server\www\~dev\magicconstants.php

__DIR__

Przechowuje bezwzględną ścieżkę do folderu skryptu który jest wykonywany (bez slasha na końcu jeśli nie jest to folder główny – root). Stała ta dostępna jest począwszy od wersji PHP 5.3.0.

echo __DIR__;

G:\Server\www\~dev

__FUNCTION__

Nazwa funkcji w której użyta została stała.

function test_function()
{
  return __FUNCTION__;
}
echo test_function();

test_function

__CLASS__, __METHOD__

Pierwsza z stałym zwraca nazwę klasy obiektu w którym została użyta. Druga natomiast, dodaje do tego ciągu dodatkowo nazwę wywołanej metody owej klasy.

class test_obj
{
  public function test_class()
  {
    return __CLASS__;
  }
  public function test_method()
  {
    return __METHOD__;
  }
}
$test_obj = new test_obj();
echo $test_obj->test_class()."\n";
echo $test_obj->test_method();

test_obj
test_obj::test_method

__NAMESPACE__

Nazwa aktualnej przestrzeni nazw – jednej z głównej nowości w PHP 5.3.0.

namespace test_namespace;
echo __NAMESPACE__;

test_namespace

mixed highlight_string  (  string $str  [,  bool $return = false  ] )

…lub:

mixed highlight_file  (  string $filename  [,  bool $return = false  ] )

Pierwsza koloruje i wyróżnia składnię w zadanym ciągu znaków, druga z kolei w podanym pliku. Prosty przykład demonstrujący działanie:

<?php
  $var = 'Ten skrypt PHP podswietla skladnie samego siebie';
  $num = 1024;
  highlight_file(__FILE__);
?>

Chciałbym się dziś z Wami podzielić moimi najdziwniejszymi programami jakie udało mi się stworzyć a które z różnych względów nie zostały nigdzie opublikowane, bądź znikły z uwagi na ich wiek. Główna przyczyna tego stanu rzeczy? Bardzo wąska specjalizacja bądź też typowo prywatny cel stworzenia czegoś, co ułatwia mi codzienną pracę przy komputerze.

Zapnijcie zatem pasy i nie próbujcie tego w domu .

Bot Routes Editor

Zdecydowany lider, niedościgniony wzór i autorytet w dziedzinie najbardziej specjalizowanej aplikacji jaka wyszła spod mojej ręki. Cóż to takiego?

Bot Routes Editor to narzędzie służące do optymalizacji i naprawiania konfiguracji ścieżek botów dla moda (!) do gry Soldier of Fortune II.

Swego czasu byłem zapalonym fanem tej gry. Wraz z przyjacielem bardzo często korzystaliśmy z pewnego moda który dodawał obsługę CPU w grach multiplayer. Aby boty mogły działać należało stworzyć im tzw. ścieżki. Jako że przykładałem się do tego aż za bardzo, mod ten nie wytrzymywał ilości punktów i po prostu się wieszał. I tutaj z pomocą przychodził mój program, który analizował oraz wyszukiwał zbędne punktu, usuwał je, łączył odpowiednio ścieżki i zapisywał poprawiony plik.

Prawdopodobieństwo że komuś innemu przydała by się ta aplikacja było niemal zerowe.

TGAStudio

Kolejny program związany z grą i jej edycją. Tym razem sprawa tyczy się gry Tomb Raider, a konkretnie czasów w których zaczęły pojawiać się pierwsze nieoficjalne edytory do tejże gry, wraz z aplikacją Room Edit – oficjalnym edytorem dostarczonym wraz z premierą Tomb Raider Chronicles (piąta część gry).

Do czego służy TGAStudio? Wbrew pozorom nie do tworzenia poziomów do Tomb Raider’a. Jego zadaniem jest ułatwienie kompletowania zestawu tekstur który następnie wykorzystuje się w edytorze leveli.

Program umożliwia nie tylko zwykłe kopiowanie pojedynczych tekstur między dwoma ich pakietami, ale również potrafi wyciągać je bezpośrednio z etapów gry. Do dyspozycji użytkownika oddane zostało kilkadziesiąt efektów graficznych oraz narzędzi do korekcji grafiki.

W latach swojej świetności (rok 2002) posiadał całkiem spore grono użytkowników zarówno w Polsce jak i na świecie, gdzie społeczność skupiona wokoło tworzenia poziomów była bardzo rozwinięta.

Analizator WLAN

Aplikacja której zadaniem było „podpinanie” się do programu zarządzającego kartą sieci bezprzewodowej i wyciąganie aktualnej siły sygnału.

Analizator WLAN przedstawiał siłę sygnału w postaci ładnego wykresu, ale co najważniejsze, umożliwiał ustawienie alarmu dźwiękowego w sytuacji w której poziom sygnału wzrastał powyżej określonej wartości (plus ew. warunek czasu przejścia pakietu). Po co to? Używałem go podczas manewrowania z anteną sieci ad-hoc. Jako że antena była w znacznej odległości od komputera (na dachu), nie byłem w stanie optycznie stwierdzić kiedy „trafiłem” w punkt odbioru . Stąd też pomysł na taką aplikację.

Aplikacja obsługiwała kilka, najpopularniejszych na owe czasy, programów narzędziowych do kart WLAN.

Podsumowanie

To nie koniec, był jeszcze inne twory, jak program do optymalizacji rozmiaru poziomów do gry Tomb Raider, konwerter leveli Tomb Raider do Soldier of Fortune II a na edytorze zapisanych stanów gry skończywszy.

Większość kręciła się wokoło modyfikacji takiej czy innej gry. Zapał programistyczny przekłada się na inne dziedziny, stąd też moje duże zainteresowanie tworzeniem etapów czy przeróżnych modyfikacji a w związku z tym narzędzi wspomagających.

W każdej jednak sytuacji sprawdziło się powiedzenie: „potrzeba matką wynalazków” .

W tym wpisie pokaże jakich błędów unikać pisząc w Delphi skomplikowane działania, aby nie marnować czasu użytkownika końcowego naszej aplikacji. Do dzieła!

Stałe

Zacznijmy od rzeczy najprostszej, wykluczania operacji których wynik jest zawsze taki sam. Głupota? Prosty przykład, obliczenia w których występuje liczba PI podniesiona do kwadratu. Wartość tego wyrażenia jest zawsze taka sama, gdyż PI wynosi zawsze tyle samo.

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
var
  k: Double;
begin
  k := GetTickCount * Sqr(PI) + 4;
end;

W takiej sytuacji zamiast podnosić 3,14 za każdym razem do kwadratu, najlepiej wyliczyć sobie tą wartość chociażby na systemowym kalkulatorze i zadeklarować nową stałą. Rzecz jasna, jak wcześniej wspomniałem, ma to sens tylko gdy wykonujemy naprawdę dużo obliczeń – inaczej jest to sztuka dla sztuki.

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
const
  PI_2 = 9.8696044010893586188344909998762;
var
  k: Double;
begin
  k := GetTickCount * PI_2 + 4;
end;

Unikanie dzielenia

Swego czasu, wyczytałem iż lepiej jest przykładowo mnożyć razy 0,5 niż dzielić przez 2. Próbowałem potwierdzić to różnymi testami, ale za każdym razem dostawałem identyczny wynik. Strzelam że obecne procesory lepiej sobie radzą z dzieleniem w stosunku do mnożenia liczb zmiennoprzecinkowych niż kiedyś.

Dlatego też porada ta nie ma dzisiaj większego sensu, ale warto o niej pamiętać.

Power, Sqr, Sqrt

Funkcja Power, analogicznie do swojej nazwy kryje w sobie dużą moc , nie mniej, należy się jej wystrzegać jak ognia. Power przyjmuje 2 argumenty, pierwszym jest liczba którą chcemy podnieść do potęgi, a drugim wykładnik potęgi.

Daje to ogromne możliwości z uwagi na fakt iż jest to liczba zmiennoprzecinkowa. Nie mniej, w sytuacji w której podnosimy liczbę do potęgi drugiej, bądź wyciągamy pierwiastek stopnia drugiego bezwzględnie stosujmy funkcje Sqr oraz Sqrt. Pierwiastek 4 stopnia? Zagnieżdżone dwie funkcję Sqrt będą na pewno szybsze niż jeden Power.

Oto małe porównanie szybkości wykonywania się poszczególnych operacji:

I na koniec wynik testu z pierwiastkiem czwartego stopnia:

Podsumowanie

Liczę że te kilka porad pozwoli Wam na optymalizację wielokrotnie wykonywanych działań matematycznych w Delphi. Oczywiście należy też pamiętać o doprowadzeniu danego równania do jak najprostszej postaci przed przystąpieniem do implementacji w programie.

Starając się latami wypromować swój projekt Enemy Flag, po tym co zobaczyłem na 2 przykładowych grach w tym portalu, przeszła mi przez głowę tylko jedna myśl: „czemu wcześniej na to nie wpadłem?”.

Założenie jest bardzo proste, pozyskiwanie nowych graczy jest warunkiem do rozwoju w rozgrywce. Weźmy na przykładzie bardzo popularnego FarmVille czy Social City. W celu powiększenia swojego terytorium, musimy posiadać „sąsiadów”, których werbujemy wysyłając zaproszenia do znajomych na Facebook’u. Czyż to nie jest genialne?

FarmVille

Drugim czynnikiem, podnoszącym zyski autorów gry, jest wirtualna, dodatkowa waluta którą zdobywamy za każdy następny poziom jaki osiągniemy, bądź kupując za żywą gotówkę. Osobiście nie przepadam za tego typu rozwiązaniami, gdyż prawdę mówiąc sprowadza się to do sytuacji w której gracz z kasą po prostu zyskuje przewagę. Mechanizm ten wiąże się z w/w sposobem pozyskiwania sąsiadów. Powiększenie terenu gry następuje albo przy pomocy werbowania nowych graczy lub zakupu jej za wirtualną walutę – autorzy gry zyskują albo korzyści finansowe, albo nowych graczy.

Social City

Zastosowanie tego typu mechanizmu (z umiarem) ma całkiem wymierne korzyści zarówno dla twórcy gry, jak i samych graczy. Rzecz jasna aby to wszystko się kręciło, gra musi się podobać, inaczej możemy zapomnieć o polecaniu jej przez graczy.

Paradoksalnie, sam ten wpis jest spełnieniem jednej z woli twórców obu gier .

TTabControl to komponent w którym operujemy na samych zakładkach, z kolei TPageControl zarządza całymi stronami wraz z przypisaną do nich zawartością.

W TTabControl cała umieszczona zawartość na komponencie jest wspólna dla wszystkich zakładek. Po co nam coś takiego? Otóż w sytuacji w której zmieniają się jedynie dane między zakładkami a nie cały układ komponentów. Załóżmy że mamy naniesiony na owym komponencie wykres wraz z kilkoma przyciskami do jego zarządzania. Na każdej zakładce chcemy zatem mieć te same elementy a zmieniać jedynie zawartość wykresu i akcję przycisków. Możemy to uczynić przy pomocy zdarzenia OnChange.

Dodatkowo, w bardzo łatwy sposób możemy dynamicznie (lub na etapie projektowania) zmieniać ilość zakładek dzięki właściwości Tabs będącej typu TStrings.

W opozycji do w/w komponentu, TPageControl posiada unikalną zawartość każdej zakładki. Jest to wygodne w sytuacji w której chcemy umieścić różne komponenty na każdej stronie.

Kolejne zakładki dodajemy w równie łatwy sposób na etapie projektowania. Są one w odróżnieniu od TPageControl osobnymi komponentami klasy TTabSheet a nie jedynie wpisem na liście.

Komponent ten stosujemy wszędzie tam gdzie każda strona ma inną zawartość, np.: kategorie opcji programu.

Liczę że ten mały poradnik pomoże wszystkich początkującym programistom dostrzec różnicę między tymi komponentami i wybrać ten właściwy, którego w danej sytuacji potrzebują.

Prawdę mówiąc długo szukałem czegoś takiego, aż w końcu natrafiłem na myTinyTodo. Jest to prosta, przejrzysta i łatwa w obsłudze lista rzeczy do zrobienia, możliwa do wykorzystania zarówno przez programistów jak i przez każdą inną osobę tworzącą jakieś dzieło (na haftowaniu obrusów skończywszy).

To tyle słowem wstępu, zapraszam do krótkiej recenzji tego malutkiego, acz potężnego wynalazku.

Zacznijmy od początku, czyli drobnej reklamy ze strony autora myTinyTodo, co oferuje nam owy skrypt:

• wielokrotne listy
• notatki do zadań
• tagi (i chmurę tagów)
• określanie daty (dowolny format)
• priorytety
• sortowanie metodą przeciągnij i upuść
• wyszukiwanie
• ochrona hasłem
• inteligentną składnię podczas dodawania nowych zadań
• przyjazne wydrukom style CSS
• style dla urządzeń przenośnych

I rzeczywiście, myTinyTodo oferuje to wszystko. Dodatkowo, cały mechanizm działa bez ani jednego przeładowania strony – całość przy pomocy techniki AJAX.

Zadania przechowywane są w bazie SQLite, dzięki czemu nie musimy instalować bazy MySQL jeśli uruchamiamy skrypt na lokalnym serwerze. Aczkolwiek, obsługa MySQL’a jest również dodana i jeśli chcemy możemy w ten sposób przetrzymywać dane z list.

Jedyne do czego można by się przyczepić, to ochrona hasłem – niestety jest tylko jedno hasło które daje dostęp do całego serwisu. Nie mamy możliwości stworzenia kilku (np.: tylko do odczytu) z różnymi poziomami uprawnień w sytuacji gdy przy projekcie pracuje więcej osób.

Moje ogólne wrażenia na temat myTinyTodo są bardzo pozytywne – jest to odpowiednia aplikacja dla osób szukających małych ale skutecznych rozwiązań w zakresie zarządzania zadaniami. Najnowszą wersję możemy pobrać ze strony autora.

Jedyną opcją wykorzystania ikony z kanałem alpha jest wstawienie komponentu TImage i załadowanie do niego pliku ikony. Co jeśli chcemy użyć przeźroczystego obrazka w menu, pasku narzędzi czy zakładce? Tutaj jedynym komponentem który nam to umożliwia jest TImageList, który niestety gubi informacje o kolorach powyżej 24 bitów.

W tym wpisie pokaże jak sobie z tym poradzić i mimo to użyć ładnych plików ikon w naszych aplikacjach.

Rozwiązanie z racji stosowania pewnego tricku ma pewną wadę. Wszystkie zasoby do TImageList musimy ładować w trakcie działania aplikacji a nie na etapie projektowania – innymi słowy, musimy osobno do pliku wykonywalnego dołączać pliki ikon których użyjemy.

Drugą niewygodą, która jest następstwem pierwszej, jest fakt że przypisując konkretnemu elementowi ImageIndex musimy wpisać go nie widząc załadowanej ikony – wymusza to nas nas ładowanie ikon zawsze w tej samej kolejności i trzymania pozycji danego obrazka zawsze pod tym samym numerkiem.

Są to pewne wady który uprzykrzają proces pisania programu, ale jak to mówią, coś za coś.

Przejdźmy zatem do czynów. Mając umieszczony na formie TImageList musimy go dostosować do przyjmowania 32-bitowych ikon. Skorzystajmy z tej oto procedury:

procedure ConvertTo32BitImageList(ImageList: TImageList);
const
  MASK: array[Boolean] of Longint = (0, ILC_MASK);
var
  templist: TImageList;
begin
  if Assigned(ImageList) then
  begin
    templist := TImageList.Create(nil);
    try
      templist.Assign(ImageList);
      with ImageList do
      begin
        Handle := ImageList_Create(Width, Height, ILC_COLOR32 or MASK[Masked], 0, AllocBy);
        if not HandleAllocated then
          raise EInvalidOperation.Create(SInvalidImageList);
      end;
      Imagelist.AddImages(templist);
    finally
      FreeAndNil(templist);
    end;
  end;
end;

Po skonwertowaniu listy obrazów (pustej), możemy zacząć dodawać nasze zasoby. Dla ułatwienia możemy skorzystać z tej procedury:

procedure AddIconTo32BitImageList(ImageList: TImageList; const FileName: String);
var
  icon: TIcon;
  stream: TFileStream;
begin
  icon := TIcon.Create;
  stream := TFileStream.Create(FileName, fmOpenRead);
  icon.LoadFromStream(stream);
  ImageList.AddIcon(icon);
  icon.Free;
  stream.Free;
end;

Jak widać, powyższa procedura przyjmuje 2 parametry, komponent TImageList oraz ścieżkę do ikony którą chcemy dodać. Należy pamiętać o tym aby skonfigurować odpowiednio listę obrazów do naszych potrzeb – ustawić wymiar ikon.

Przykładowe użycie powyższej metody:

procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
  ImageList1.Clear;
  ConvertTo32BitImageList(ImageList1);
  AddIconTo32BitImageList(ImageList1, 'data\open.ico');
  AddIconTo32BitImageList(ImageList1, 'data\save.ico');
  AddIconTo32BitImageList(ImageList1, 'data\exit.ico');
end;

warunek ? jeśli_prawda : jeśli_fałsz

Przykładowo:

$zmienna = $k >= 0 ? 'dodatnie' : 'ujemne';

…odpowiada konstrukcji:

if ($k >= 0)
{
  $zmienna = 'dodatnie';
}
else
{
  $zmienna = 'ujemne';
}

Jak widać uproszczenie jest znaczne. Object Pascal (Delphi) nie posiada niestety operatora trójargumentowego. W tym wpisie pokażę jak zastąpić tą funkcjonalność przy pomocy prostej funkcji i jej przeciążenia.

Zasadniczo, naszym zadaniem będzie stworzenie funkcji o 3 argumentach, która będzie odpowiednikiem operatora trójargumentowego. Jako iż nie jest to skomplikowane zadanie, przystąpmy do działania:

function IfThen(Condition: Boolean; const TrueValue: String; const FalseValue: String): String;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

Funkcję tę nazwałem IfThen, gdyż jest to w zasadzie skrót konstrukcji if…then…else. Pierwszym parametrem jest warunek, kolejnym zwracana wartość w przypadku spełnienia owego warunku i ostatnim, wartość w przypadku fałszu.

Jak możemy zauważyć, funkcja dedykowana jest jedynie dla argumentów będących ciągiem znaków. Korzystając z dyrektywy overload, stwórzmy przeciążone funkcje dostosowane do wielu różnych typów zmiennych. Całość, umieściłem od razu w osobnym module w celu łatwiejszego, późniejszego wykorzystania napisanych funkcji.

unit TripleOperator;

interface

function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Byte): Byte; overload;
function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Integer): Integer; overload;
function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Single): Single; overload;
function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Double): Double; overload;
function IfThen(Condition: Boolean; const TrueValue: String; const FalseValue: String): String; overload;

implementation

function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Byte): Byte;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Integer): Integer;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Single): Single;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

function IfThen(Condition: Boolean; TrueValue, FalseValue: Double): Double;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

function IfThen(Condition: Boolean; const TrueValue: String; const FalseValue: String): String;
begin
  if Condition then Result := TrueValue else Result := FalseValue;
end;

end.

Pobierz TripleOperator.pas.

Tym sposobem, zrealizowaliśmy operator trójargumentowy w Delphi dla kilku typów zmiennych. Jak widać, bardzo łatwo można dodać kolejne. Przykładowe użycie funkcji IfThen:

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin
  Caption := IfThen(Top <= 200, 'okno jest nisko', 'okno jest wysoko');
end;

Niestety są pewne kruczki w stosunku do wersji w PHP. Po pierwsze, jest to funkcja a nie składnia języka – ciut mniejsza wydajność. Po drugie, w przypadku spełnienia warunku, oba argumenty muszą zostać przekazane do funkcji, a nie tylko ten odpowiedzialny za prawdę. Innymi słowy, jeśli argumentami są wyniki działań innych funkcji, to bez względu na wynik parametru Condition, i tak obie zostaną wykonane, mimo że zwrócona zostanie tylko jedna z nich. Nie posiada tego mankamentu konstrukcja if…then…else, gdzie po wykonaniu pierwszej instrukcji, blok else w ogóle nie jest analizowany. W zależności od wykorzystania, może to nie mieć znaczenia lub mieć bardzo duże. Przykładowo:

Count := IfThen(i = 0, 8, 8 div i);

Taki przypadek, w sytuacji gdy zmienna i przyjmuje wartość 0, spowoduje niestety błąd.

Wszystko więc zależy od zastosowania, nie mniej, w większości przypadków skraca nam to ilość kodu jaki musielibyśmy napisać tradycyjnie.